altı çizili tümceler etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
altı çizili tümceler etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

18 Eylül 2012

Ali Hadi Gözütok


Groundation -Groundation Chant 


Ben bir şiir kitabı ararken tanışmıştım Onunla.. On yıl önce soğuk bir kış akşamıydı.. Bursadaki tek kitap kafede "Akrep Yelkovanı Öpünce" adlı bir şiir kitabını arıyordum.. Kitabı raflarda bulamamış ve kasadaki adama gidip sormuştum.. Bilgisayardan kontrol etmişti, yoktu.. Hiçbir yerde bulamıyordum zaten.. Sonra bana "şiirleri seviyorsunuz sanırım" demişti.. Evet dememle birlikte hızlı bir sohbete koyulmuştuk bile şiirler üzerine.. Meğer kendisi bir şairmiş. Mütevazi bir şekilde kitabını gösterdi bir raftan alıp ve beni yalnız bıraktı kitabıyla.. Ben daha kitabın adını okuduğumda nefesim kesilmişti..

Konabilir..
Kanabilir..
Kanatabilirsin Ömrümü..

Kitabın arkasını çevirdim :
"Ali Hadi Gözütok: 1958 Tokat doğumlu şair; ilk,orta, lise öğrenimini Niksar'da, yüksek okulu Samsun Eğitim Fakültesi'nde tamamladı. 18 yıldır şiir yazıyor. İnsanın insana ve doğaya karşı verdiği egemenlik savaşına şiirle itiraz ediyor. 78 Kuşağından. Kendini yok etmek için yola çıkan kurşunun aczi nedeniyle şiire mahkum edildi. Bu ülkede sanata ve şiire karşı yapılan haksızlığın, yine şiirle karşılanabileceğini düşünüyor. Bursa'da kitaplar arasında insanlarla sanat üretimi için çalıştığını söylüyor. Yaşamın amacını; hiçbir şeye zarar vermeden insanın kendisini yeniden üretmesi olarak görüyor."

Ve sonra gözümü kapatıp kitapta rastgele bir sayfa açtım..
Uç Benim İçime adında bir şiirin olduğu sayfaydı ve benim şiirin ortalarından iki mısra gözüme çarpmıştı:
"Kanatlarını açmadan uçabiliyorsan
Yüzümden çok yüreğimdir sana gökyüzü.."

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

Tek kelimeyle vurulmuştum bu iki mısraya.. Defalarca tekrar etmiştim içimden.. Kanatlarını açmadan uçabiliyorsan, Yüzümden çok yüreğimdir sana gökyüzü.. Oturup bütün kitabı bir çırpıda okuyup sonrasında da almıştım kitabı, elbette imzalatarak.. "Sevgili Fatoş, Şiirin dostluğu ansızın başlar ve hiç bitmez, dost olalım, şiir kalalım.." diye yazmıştı kitaba.. Hala en sevdiğim kitaplarım arasındadır..

Sonra biz çok iyi dost olduk gerçekten de.. Şiir dostu.. İlginç bir hayatı vardı. Devrimciydi. Yirmili yaşlarının tamamı cezaevinde geçmişti. Tam 11 yıl. Karısıyla o zaman tanışmışlardı. Avukattı karısı. O da bu yola baş koyanlardandı. Yıllar süren mücadeleler.. Hapisten sonra yabancısı olduğu dünyaya dönüş.. Ama bu dünyaya hep yabancı kalış.. Ve Şiire sığınılmış bir hayat aslında.


Az önce öğrendim ki.. Ali Hadi Gözütok pazar günü vefat etmiş. Uzun süredir kanser tedavisi görüyordu. Onu daima çok sevdiğim şiirleriyle ve sakin gülümsemesiyle hatırlayacağım.. Umarım huzur bulur içli ruhu..


İkinci şiir kitabı olan "Her Aşk Bir Masaldır" da benim için de yazdığı bir şiir vardı:

GECEYE ÖVGÜ

“gülüşünde öyküler beslenen Fatoş’a”

gecenin kokusunu
kanatlarında taşıdıkça
ruhunu arındırır yarasalar

büyücüler
nefesindeki düğümle bağlar
saçlarını kızların

şairler
insanın kıblesinden çalar da yakut bahçesini
yalnızlık yeşerir ağaçlarda

kurşunlar dökelim ırmaklara
balıklara nazar değmesin

temizlesin kalbimiz
güller ekelim geceye
dans ederek

yalnızlıktan
korkmasın
yapraklar

şiirlere
su taşıyor nasıl olsa topraktan
secdeye varmış akasyalar
..


Bu kitabını imzlarken şöyle yazmıştı bana:

“Tanrı seni ve sizi masalsız bırakmasın diyeceğim ama..
Ya tanrının da masalı yoksa !
Fatoş, yüreğinde taşıdığının ne olduğunu sen biliyorsun, dilerim sevgi ve aşk hiç eksilmez hayatından..
Sevgiyle..


02.02.2004

Capella / Bursa”

30 Nisan 2012

Milena'ya Mektuplar 55



Crematory - Farewell Letter 

Geç olsun güç olmasın atasözümüzün uygulamalı versiyonunu sunuyorum şimdi sizlere.. Tam 1.5 yıl önce bana KaraKitap tarafından gönderilmiş olan mimi geç fakat hiç zorlanmadan itinayla yerine getiriyorum şu anda..

Diyor ki mim: “Kitaplığınızın karşına geçin. Gözlerinizi kapatın. Derin bir nefes alın. Elinizi kitapların üzerinde gezdirin ve birini seçin. Şimdi gözlerinizi açın. Bir kitap seçmiş durumdasınız. O kitabı satın aldığınız (ya da hediye gelmiş de olabilir) anı hatırlamaya çalışın. İlk kez okuduğunuzda neler düşünmüştünüz, hatırlayın. Şimdi sayfaları şöyle hızlıca bir dolanın ki, kitabın kokusu burnunuza gelsin. Evet, ne güzel bir koku bu! 55. sayfayı bulun. Sayfayı tekrar okuyun. Sayfadan bir paragraf seçin ve mim konusu olarak bunu bloğunuza yazın. Daha sonra siz de arkadaşlarınızdan üç tanesine cevaplaması için gönderin.”


Kütüphanemi daha geçtiğimiz ay yeniden düzenlemişken bu mimi severek yapmamak ne mümkün değil mi :) Malum kütüphanem pek bir düzenli pek bi güzel.. Tek tek olmasa da hangi rafta hangi tür kitaplar var biliyorum. Fıstıkımın da olaya dahil olmasıyla birlikte daha da eğlenceli hale getiriyoruz ve hangi bölümde hani rafta olduğumu anlamamam için Öykü Hanım gözlerimi bir fularla bağlayıp beni bir rafın önüne yürütüyor. Kurgu da, kompozisyon da küçük hanıma ait! :)

Ve sonuç: Milena’ya Mektuplar.. Bende bulunan kitap Armoni Yayınlarından çıkan versiyonu..

55. sayfadaki muhteşem paragrafı yazmadan önce yine kitaptan, Kafka ve Milena arasındaki bu mektuplaşma ve ikisinin arasındaki kırık ilişki hakkında bilgi vermek istiyorum.

Çek asıllı yazar Franz Kafka, 1883 yılında Prag’da doğdu. Ana dili Almanca olduğundan tüm yazılarını Almanca yazıyordu. Milena Jasenska, Kafka’nın değerini anlamış ve onun tüm yazılarını Çekçe’ye çevirmeye başladı. Zaten Milena ile Kafka’nın tanışması da bu yolla oldu. Franz Kafka, ciğerlerinden hastaydı ve bu yüzden de Meran’da yaşıyordu. Milena ise Viyana’da yaşıyordu. İlk başlarda iki arkadaş olarak mektuplaşmaya başladılar. Zamanla bu mektuplaşmalar çok tutkulu bir aşka dönüştü. 3 yıl boyunca birbirlerini görmeden mektuplaşmaya devam ettiler ve sadece 2 ya da 3 kez buluşabildiler. Bu buluşmaların ardından Kafka hep pişmanlık duyardı, çünkü Milena evliydi. Kendisi de nişanlıydı. (Kafka daha sonraları Dora adlı apayrı bir kız ile evlendi.) Milena çok asil bir Çek ailenin kızıydı. Evlendikten sonra kocasıyla hiç mutlu olamadı. Zaten daha sonraları da boşandı. Hitler zamanında iyi bir Yahudi dostu olduğu için toplama kampına gönderildi ve 1944 yılında orada öldü. Kafka Milena’ya göre daha şanslı sayılırdı. Çok hastaydı ama yaşamının sonuna kadar yanında ona deli gibi aşık olan karısı Dora vardı. 
Milena, Kafka’ya yazdığı mektupları 1939 yılında çok yakın arkadaşı W. Hass’a verdi. Hass, bu mektupların tarihsiz olanlarını düzene koymakta çok zorlanmış. Ayrıca mektuplardaki karalanmış ama okunabilen bölümleri kitaba yansıtmamış, yaşayan kişiler hakkında yazılmış yerleri de kitaptan çıkarmış. Ayrıca mektuplardan birkaçının da eksik olduğu anlaşılmıştır. Milena’nın Kafka’ya yazdığı hiçbir mektup ele geçmedi ve bu mektupların ne olduğu da bilinmemektedir.

Bir gün bir yerden çıkar mı diye ümit ediyor insan Milena’nın mektupları için de..

Ve bu kırık eksik hikayenin ardından 55.sayfa dan seçtiğim o müthiş paragrafı yazayım artık:
 “Seni gördüm düşümde bu sabah yine. Yan yana oturuyoruz… Sen itiyorsun beni, ama kızmadan, gülerek. Üzülüyorum, ittiğin için değil, seni itmeğe zorlayan davranışıma üzülüyorum. Sızlanmayan, yakınmayan herhangi bir kadına davranır gibi davranıyorum sana; sessizliğinin ardındaki sesi –hem de bana seslenen sesi- duymadığıma üzülüyorum. Duyamadım mı dersin? Duymuş da olsam, karşılık veremedim ya!” 

Sersemletici değil mi.. Kafka birkaç satırlık mektubunda aslında ne kadar çok susuyor ve ne kadar çok konuşuyor..


Ve 55. sayfa paragrafları mimi için merakla kitaplarını beklediğim arkadaşlar:

Stepan
Zoitsa
Sabinam
Buket

Ve blogu olmayan arkadaşlarım.. sizlerin kitaplarını da merakla bekliyorum..

29 Şubat 2012



Tori Amos - Winter


“Bir sonraki buluşmamız Marguerite Duras’ın ‘Sevgili / L'Amant’ kitabı ve Jean-Jacques Annaud’un 'L’Amant / The Lover' filminin karşılaştırması üzerine olacak.” dedi Mario Levi ile edebiyat-sinema buluşmaları atölyesine katılan sevgili arkadaşım Alper.. Daha önceki davetlerine ya kitabı okuyamadığımdan ya da zaman uygun olmadığından gidememiştim.. Ama Duras’a olan hayranlığım yüzünden bunu kaçıramazdım.. Sevgili’yi çok merak etmeme rağmen henüz okumamıştım.. Hemen kitabı aldım, 102 sayfaydı ve fakat ben Duras’ın parçalı ve zor dilini bildiğimden bu 102 sayfanın öyle oturup tek seferde okunamayacağını da biliyordum.. Kitabı okumak için iki günüm vardı ve bu iki günde adeta büyülendim.. Yıllar önce yaşanmış bir tutkunun içinde kayboldum.. Duras’ın sanki sarhoşken, sayıklar gibi, hatta kusar gibi yazdığı bu romanın içinde, parçalı ve karışık anlatımının içinde, ben de sarhoş oldum.. Ve o sarhoşlukla yeniden yollara düşüp İstanbul’a atölyeye gittim..

Bu yazımda sadece kitaptan bahsetmek istiyorum. Bir sonraki yazımda da filmden bahsederim. Hoş, sadece kitap hakkında bile tek bir yazıda bitiremeyeceğime eminim söylemek istediklerimi.

Duras, Sevgili adlı özyaşamsal romanını 1984 yılında yazıyor. Yani tam 70 yaşındayken! Ve romanda 15.5 yaşında başlayıp 17 yaşına kadar devam eden ağır ve şiddetli bir cinsel tutku odaklı olan ilişkisini anlatıyor. İnanılmaz değil mi? 70 yaşına geldiğimizde bırakın yazmayı, ne kadar hatırlayabileceğiz ilk gençlik yıllarımızı ve yaşadıklarımızı? Nitekim Duras da, defalarca dönüp dönüp yeniden görselleştirdiği, o çok önemli, enn önemli , bütün hikayenin başladığı ilk görüntü anını, Kuzey Çinli sevgili ile feribotta birbirlerini ilk gördükleri anda üzerindeki kıyafetini anlatırken itiraf ediyor hatırlamanın güçlüğünü..


“Ham ipekten bir giysi var üzerimde, yıpranmış, neredeyse saydam. Önceleri annemindi, sonra bir gün fazla açık bulduğu için giymez oldu, bana verdi. Kolsuz bir giysi, yakası da çok açık. Ham ipek kullanıla kullanıla kurum rengine girer, bu da öyle. Anımsadığım bir giysi. Bence yakışıyor bana. Belime bir meşin kemer takmışım, belki de erkek kardeşlerimden birinin kemeri. O yıllarda giydiğim pabuçları anımsamıyorum, kimi giysileri anımsıyorum yalnızca. Çoğu zaman ayaklarım bez sandallar içinde çıplaktır. Saygon Koleji’nden önceki dönemlerden söz ediyorum. O dönemden sonra hep ayakkabı giydim elbet. O gün altın rengi lame pabuçlarımı, ünlü yüksek topuklularımı giymiş olmalıyım. O gün bundan başka bir pabuç giymiş olabileceğimi düşünemiyorum, öyleyse onları giyiyorum. Annemin indirimli satışlardan aldığı indirimli mallardan. Liseye giderken bu altın rengi lameleri giyiyorum. Değerli taş taklitlerinden oluşmuş küçük nakışlarla süslü bu gece ayakkabılarıyla liseye gidiyorum. Böyle istiyorum. Ancak bu pabuçlarla katlanabiliyorum kendime. O gün küçük kızın kılığında şaşırtıcı, aykırı kaçan şey, pabuçlar değil. O gün önemli olan şey, küçük kızın başına düz kenarlı, geniş, kara şeritli, gül ağacı renginde yumuşak bir erkek şapkası giymiş olması.

Görüntünün belirleyici bulanıklığı bu şapkada.


Nasıl geçmişti elime, unuttum gitti. Kim vermiş olabilir bilmiyorum. Sanırım, benim isteğim üzerine annem almıştı. Kesin olan bir şey varsa, o da indirimli satışların indirimli mallarından olması. Alınmasını nasıl açıklamalı? O dönemde bu sömürgede hiçbir kadın, hiçbir genç kız erkek şapkası giymezdi. Yerli kadınlar da giymezdi. Şöyle olmuştur herhalde: Eğlence olsun diye şöyle bir giymişimdir bu şapkayı, sonra satıcının aynasına bakmış, şunu görmüşümdür: Görünüşümdeki biçimsiz incelik, bu çocuk yaşımdan gelen kusur, erkek şapkasının altında başka bir şey oluvermiş. Doğanın hoyrat, önlenmez bir verisi olmaktan çıkmış. Tam tersine, aykırı bir seçimi olmuş onun, düşüncenin bir seçimi olmuş. Birdenbire istenivermiş işte. Birdenbire bir başka kız gibi görüvermişim kendimi, bir başka kız nasıl görülürse öyle, dışarıda, herkesin önünde sürülmüş, bütün bakışların önünde sürülmüş, kentlerin, yolların, arzunun dolaşımına sokulmuş durumda. Alıyorum şapkayı, bir daha ayrılmıyorum artık ondan, benim olmuş, tümüyle kendine bağlamış beni, bir daha bırakmıyorum artık onu. Pabuçlara gelince, onlar da böyle olmuştur kuşkusuz, ama şapkadan sonra. Şapka nasıl cılız bedene ters düşüyorsa, pabuçlar da öylece şapkaya ters düşüyor, öyleyse onlar da tam bana göre demektir. Onları da bırakmıyorum artık, her yere bu pabuçlarla, bu şapkayla gidiyorum, her havada, her fırsatta bunlarla dışarıya çıkıyor, bunlarla kente iniyorum.”



Duras işte aynen böyle sayıklar gibi yazıyor bu romanı.. Bir sarhoşluk hali hissettiriyor insana.. Bölük pörçük, kırık hatta zaman karmaşasının bile çok yoğun hissedildiği bir anlatım.. Bu alıntıladığım bölümde hem Duras’ın o sayıklar gibi yazımına tanık oluyor insan, hem de 'yaşarken yazmak' ile sonradan 'hatırlayarak yazmak' arasındaki o farka.. Tam da bu noktada Mehmet Açar’ın Çok Uzaklarda Bir Yaz romanını hatırlamamak olmaz.. Hafızanın tekinsiz sularında korkmadan yüzen, gerçeğin yaşadıklarımız mı yoksa hatırladıklarımız mı olduğu sorusunu çivi gibi beynimize çakan roman.


Duras, 1984 yılında Goncourt Edebiyat Ödülünü alan bu romanında 'eksilti' sanatını büyük bir ustalıkla kullanıyor. Olayları, durumları, duyguları en kestirme yoldan ve yalın bir şekilde sunuyor. Nasıl da kırçıllı bir dil, pürüzlü bir anlatımı var! Ama nasıl da doğal ve şiirli aynı zamanda.. İmgelemi çok güçlü! Başı sonu belli olan ve düz bir seyirde ilerleyen bir hikayeden çok, dağınık bir anılar toplamının karmaşasıyla ıslatıyor bizi Duras.. Ufalanmış, parça parça olmuş bir aşk öyküsünün toplamı, tamamlanmış olan resmi, ancak kitap bittiğinde anlaşılır oluyor..


Bu bağlamda romanının konusunu özetlemeye çalışırsam:

Kız; 15.5 yaşında, yaşına göre fazla cılız ve küçük, babası ölmüş, yaşanan bir sürü olumsuzluklar nedeniyle katıksız bir umutsuzluğa yakalanmış aralarında çözümsüz anlaşılmaz tuhaf bir gerilimin olduğu annesi, öldürmeyi düşleyecek kadar nefret ettiği büyük ağabeyi, ve adı konmamış taparcasına bir sevgiyle bağlı olduğu ortanca ağabeyi olan, o zamanlar Fransız sömürgesi Çinhindi’de Saygon Kolejinde okuyan, çok yoksul bir Fransız.
Oğlan; Kuzey Çinli bir milyonerin oğlu, 28 yaşında, gezip tozup para yiyip kadınlarla yatmaktan başka pek bir iş yapmamış, Fransa’da gittiği üniversiteyi de bitirememiş, aslında baba parası olmasa tam bir “kaybeden”.
Kızın annesi başka bir şehirde öğretmen, ve bu sebeple kız liseyi yatılı okuyor. Bir tatil bitiminde Saygon’a dönerken feribotun küpeştesinde,üzerinde ilerledikleri Mekong Irmağı’nı seyrederken karşılaşıyorlar ikisi. Kız fakir ve küçük olmasının dezavantajının yanında çok büyük bir avantaja sahip.. Doğuştan gelen bir avantaja.. Bir “beyaz” O. Kuzey Çinli adam daha en başta bu beyaz üstünlüğünden ezik bir şekilde yaklaşıyor kıza.. Ne sahip olduğu paralar, ne indiği siyah limuzin, ne de üzerindeki ipek kıyafetler bu ezikliği yok edemiyor.. Elleri titreyerek yaklaşıyor kıza..
Ve Duras, resmi çekilmesi gerekirken çekilememiş bu ilk anın görüntüsünü romanda defalarca anlatıyor farklı kelimelerle, önemini hissettirebilmek için..
Bu küçük genç kız ile olgun delikanlı arasında bir ilişki başlıyor.. Adam ilk andan itibaren tutkun küçük kıza.. Kız ise tamamen bir merak ve heyecanın sürüklemesiyle yaşıyor ilişkiyi.. Adam aşık, parçalanıyor, ağlıyor, acı çekiyor.. Kız ise hep güçlü ve kendini yatak dışında asla koyvermeyen, umursamayan, önemsemeyen bir kimlikle yaşıyor ilişkiyi.
Hemen belirtmekte fayda var.. Sevgili, şimdiye kadar okuduğum kitaplar arasında erotizm dozu en yüksek kitaptı. Zaten ilişkideki en güçlü karakteristik özellik de ikisinin arasındaki karşı konulamayan cinsel istekti. Her ne kadar Duras tüm bunları yine az kelimeyle anlatsa da ve ben daha önce Anais Nin’in Venüs Üçgeni kitabını okumuş olsam da.. Duras’ın imgelemi öyle güçlü, anlatımındaki parçalı şiddet kendini öyle hissettiriyor ki evet okuduğum en erotik kitap bu diyebilirim.

Başlardaki yoğun şehvetin zamanla şefkate geçişini de çok güzel anlatıyor Duras. Şehvet şefkate, aşk sevgiye dönüşüyor, ve adam kızı çocuğu gibi sevmeye başlıyor..

Kuzey Çinli sevgilinin babası, kızın beyaz (üstün ırk) olmasına rağmen asla bu ilişkiyi onaylamıyor. Evleneceği kız yine bir Çinli ve yine zengin bir aileden, daha on yıl öncesinden kararı verilmiş.
Öte yandan küçük kızın ailesi de bu ilişkiyi hiçbir zaman onaylamıyorlar. Onlara göre bir Çinliye asla aşık olunmaz. Üstelik de bu Çinli bedenen çok zayıf, yani ailenin yine bu yönüyle de küçümsediği aşağıladığı bir tip.
Yani bu ilişkinin mutlu bir son ile bitmeyeceği daha en baştan belli. Daha o feribottaki ilk kareden belli. O yıllara, tutuculuğa, kızın dışlanmasına, adamın utanmasına sebep olmasına rağmen bütün Saygon’da adlarının çıkmasına rağmen bu ilişki 2 yıl kadar sürüyor. Ta ki kız Fransa’ya gidene kadar.. Ve bir feribotta başlayan ilişkileri yine bir feribot ile sona eriyor..

Küçük genç kız ve Kuzey Çinli Sevgili aralarında hiçbir zaman eksiksiz bir iletişim kuramıyorlar. Arasıra kursalar ya da kurduklarını sansalar da, kısa bir süre sonra kopukluk yeniden başlıyor. Ve yeni baştan sessizliğe gömülüyorlar.. Bu sessizliği hatta ikisinin de ıssızlığını öyle güzel hissettiriyor ki Duras, gözümüzün önünden film gibi akan bu ilişkinin içerisinde çok az konuşma barındırdığını, tüm gücünü tutkudan aldığını, ikisinin de ne denli yalnız olduğunu, acı çektiklerini, hatta zaman zaman nefes alamadıklarını bile hissediyoruz.. Duras tam olarak böyle söylemiyor ilişkileri için ama kitabı okuyan herkes eminim ki Duras’ın yazdığı kelimelerden çok asıl yazmadığı kelimeleri de okuyabiliyor. Çünkü gerçekten inanılmaz güçlü bir anlatımı var. Bunca dağınık ve savruk ve zamansız daldan dala atlayan paragraflar, kitap bittiğinde içinizde öyle bir birleşiyor ki.. Devamında bu ilişkinin ıssızlığı da, tutkusu gibi acısı da oturuyor içinize! O çıkışsızlığı, o imkansızlığı bir an yıkabilecekleri umuduna kapılıyorsunuz onlarla birlikte.. Yalnızlığın duvarlarını yıkmak gibi geliyor adeta.. Ama onlar başaramıyor, çıkmazlar dikiliyor karşılarına.. Herkes sağır bir ağaç figürüne dönüyor ilişkilerinde.. Hiç kimse gerçeği anlamıyor.. Hatta kendileri bile.. Ve hiçbir şey olmuyor.. Hiçbir şey gelmiyor ellerinden.. Tükeniyorlar.. İçlerine, yalnızlıklarına gömülerek tüketiyor ve tükeniyorlar..


Biliyor musunuz kitap hakkındaki söyleyeceklerimin daha yarısı bile değil bunlar ama bir blog yazısı için de epey uzun olmuş.. Anlatmak istediğim ve alıntıladığım pek çok şeyi başka yazılara bırakıp toparlayayım artık..


Duras, bir yandan ana konu olarak bu ilişkiyi anlatsa da, geri planda da ailesini işliyor.. Annesi ile olan zorlu ve kırılgan ve tuhaf ilişkisini, ağabeyleriyle olan çarpık ilişkisini, kısacası tüm aile fertlerinin birbirileriyle normal olmayan ilişkilerini, dönemin Saygonunu ve kent yaşamını, Pasifik’in kenarında aldıkları ve tüm mal varlıklarını yitirmelerine neden olan arazinin aile üzerindeki etkilerini..


Atölyede pek çok şey konuşuldu ama en çok tartışılan konu küçük kızın, Çinli sevgilisini gerçekten sevip sevmediği idi. Gerçekten sevmiş miydi yoksa sadece parası için ve kendini tatmin etmek için kullanmış mıydı? Belki de annesinden intikam almak için yapmıştı her şeyi?
evet tartışılan sorular genelde bu çerçevede idi.


Benim yorumum ise şöyle oldu:
Kız Çinliye aşık olabilirdi. Çinli iyi bir aşıktı ve kızın her anlamda başını döndürüyordu. Ama kız daha en başta Çinli’nin onunla evlenemeyeceğini, ailesine kabul ettiremeyeceğini, güçsüz olduğunu, başaramayacağını anlamıştı. Nitekim kitapta şu şekilde bir cümleyle özetler bunu 50.sayfada:
“ Babasına karşın beni sevecek, alıp götürecek gücü olmadığını anlıyorum. İkide bir ağlıyor, çünkü beni korkunun ötesinde sevecek gücü bulamıyor. Kahramanlığı benim, düşüklüğü de babasının parası.”
Yani kız sonunun olmayacağını, Çinlinin bir gün gidip bir başka kızla evleneceğini, çok acı çekeceğini daha ilk günlerde anladı ve bu yüzden asla bu ilişkiye kendini bırakmadı. Tutkusuna boyun eğdi yalnızca. Ama duygularını ilk zamanlarda dondurdu. Ta ki 2 yıl sonra Fransaya gitmek üzere feribota binene kadar.. İşte ne zaman ki ilişki bitmişti, yalnız kalmıştı, ağladı kız.. ağladı..

Bu romanı okuduktan sonra Duras’ın edebi gücünün yanında samimiyetine ve açık sözlülüğüne de hayran olmamak elde değil.. Öyle sırlar ifşa ediyor ki aslında bunları çoğu zaman insan kendine bile itiraf edemez.. Zaman zaman kendi ağzından, zaman zamansa üçüncü bir ağızdan anlatır gibi yazmasının nedeni de budur belki de.. Çünkü bazen yapıyordum ediyordum şeklinde yazıyor. Bazense küçük kız öyle yapıyordu şöyle yürüyordu şeklinde yazıyor.. Ne olursa olsun sağlam bir yürekle ortaya sakınmadan korkmadan dökülüyor. Belki de Duras bu romanı yazarak kendini de affediyor..

“Çocukluğuma ilişkin kitaplarımda anlattığım öykülerde neleri söylemekten kaçındığımı, neleri söylediğimi bilemiyorum birden, annemize beslediğimiz sevgiyi söylediğimi sanıyorum, ama ona beslediğimiz kini de söyledim mi, sonra birbirimize beslediğimiz sevgiyi, sonra bütün durumlarda, sevgide olduğu gibi kinde de bu ailenin öyküsü olan ortak yıkılış ve ölüm öyküsünde, bugün bile kavrama gücümü aşan, etimin en derin yerlerine gizlenmiş, doğumunun ilk günündeki bir bebek gibi kör, hala benim için erişilmez kalan öyküsünde, birbirimize duyduğumuz korkunç kini de söyledim mi, bilmiyorum. Eşiğinde sessizlik başlayan yerdir o. Sessizliktir burada olup biten, yaşamım boyunca süren bir ağır gelişmedir. Hala orada, bu büyülenmiş çocuklar önündeyim, gizem de hep aynı uzaklıkta.

Yazdığımı sandım, ama hiç yazmadım, sevdiğimi sandım, ama hiç sevmedim, kapalı bir kapı önünde beklemekten başka bir şey yapmadım hiçbir zaman!!”

19 Kasım 2011

Sayfiye Yazları



Apocalyptica - I Dont Care


“14-15 yaşları çocuklukla gençlik arasında tuhaf bir dönemdir. İnsan çok çabuk unutur o yaşlarda neler hissettiğini, neler düşündüğünü… İşine ne geliyorsa öyle olursun: duruma göre çocuk, duruma göre genç. Çocuk gruplarına büyüklük taslar, onları küçümsersin, senden büyük genç gruplarının arasına karışmak için de can atarsın.”

diyor Mehmet Açar, çok sevdiğim kitabı Çok Uzaklarda Bir Yaz’da.. Kitaptaki adsız kahramanımızın yazları Altınoluk’ta geçiyordu, benim de Erdek-Ocaklar’da.. Belki de o kitabı okurken hep kendimi Ocaklar’da düşlemem bu yüzdendi..

Ocaklar’ı keşfetmemiz ve artık her yaz oraya gitmemizin başlangıcı benim de 14 yaşlarıma denk geliyordu.. Ve aynen Açar’ın dediği gibi çocuklukla gençlik arasındaki tuhaf bir dönemdi o yaşlar.. Kendini büyümüş, genç bir kız olmaya başlamış gibi hissedersin. Dışarıya çıkıp arkadaşlarla yürüdüğün sahil kenarları ve oturup sohbet ettiğin çay bahçelerinde hep bunu hissedersin ve hatta herkesin de seni artık genç biri gördüğünü düşünürsün ama eve dönüp anne babayla yaptığın kavgaların sonucunda hala bir çocuk olduğunu anlarsın.. Sonuçta büyümek zor bir süreçtir, herkes yaşar bu zorluğu. Bu dönemleri yazlık sayfiye kentlerinde geçirmenin tadı ise bir başkadır. Böyle kentlerin kokusunu tarif etmek bile imkansızdır.. Okul bitip de, baba bütün aileyi arabaya toplayıp yola çıktığında başlar daha içindeki heyecan, o tarifsiz kokuyu duyumsaman.. Endişelerini, streslerini, derslerini her şeyi geride bırakırsın.. Ve artık 3 ay boyunca deniz ve kumsal ve arkadaşlar ve büyümek vardır önünde.. Hiçbir endişenin olmadığı, büyümekten başka hiçbir şeyi umursamadığın koca bir yaz..

Erdek-Ocaklar bu açıdan Marmara’nın en güzel sayfiye kentidir bana göre.. Güneşin denizden batıyor olması bile günün akşama dönme saatlerini daha umutlu kılar.. Denizi aşk kabul eden herkesin en mutlu olduğu andır o kızıllığın sularla seviştiği, güneşin dağların ardında kaybolduğu, sıcaklığın yerini hafif bir ürpermeye bıraktığı zamanlar.. Kumsala oturup hayal kurma vaktidir kızıllaşan sulara bakarak..


Ocaklarda çektiğim yüzlerce gün batımı fotoğraflarından birisi bu.. Bursa Fotoğraf İmece Topluluğu'nun "Griye Veda Renklere Merhaba" Projesinin 21. etap sergisi Bursa Faik Çelik Kız Teknik ve Meslek Lisesi'nde 26 Nisan 2011 Salı günü, saat 10:00'da yapılan törende gerçekleştirildi. Daha nice okulların renklenmesi adına, nice projelere..

31 Ekim 2011



Tracy Chapman - Speak The World

1914 yılında Çinhindi’de dünyaya geliyor Marguerite Duras.. 1996 yılında hayata veda edene kadar da sayısız tarihi olaya, sayısız toplumsal yaşam değişikliklerine tanıklık ediyor.. 1900 lü yıllar dünyanın her yerinde toplumsal ve kültürel yaşamın bir uçtan diğer uca sürekli sürüklendiği uzun bir süreç zira.. Duras ise yaşadığı tüm yıllara göre bir hayli olağandışı, isyankar, muhalif, kabına sığmayan bir kadın yazar.. Kimseye benzemeyen, kendine has biri olarak hayatı da böyle yaşıyor.. Öfkeli bir dili var ve bu dilini bir bıçak gibi kullanmaktan asla çekinmiyor.. Özellikle de çok şey söylüyormuş gibi görünen ama aslında kayda değer bir şey söylemeyen sanatçılara karşı.. Çünkü Duras, bütün eserlerinde edebiyatı sorguluyor..


Çocukluğunu dul annesi ve iki erkek kardeşiyle birlikte geçiren Duras, mutsuz ve travmatik geçmişini yazmaya karar verdiğinde henüz 11 yaşındaymış.. 15 yaşındayken Saygon Kolejine gidiş gelişleri sırasında feribotun küpeştesinde etrafı seyreden Duras, bir gün önünde duran siyah bir limuzinden inen ve kendinden oldukça yaşlı bir Çinli’ye âşık oluyor. Duras yıllar sonra bu gizli ve tutkulu aşkını “Sevgili / L’Amant” adlı bir romanla ölümsüzleştiriyor. Roman kırktan fazla dile çevrilerek satış rekorları kırıyor, ödül alıyor ve sinemaya aktarılıyor. Duras, 18 yaşında Paris’e gelip; hukuk ve siyaset bilimi okuyor. Evleniyor. İlk çocuğunu ölü doğuruyor. Ve bu acı onu yeni bir aşka sürüklüyor. Bir oğlu oluyor. Ve 1943 yılında ilk romanı yayınlanıyor. Bundan sonra pek çok kitaba, senaryoya imza atıyor. “Pasifik’e Karşı Bir Bent” adlı üçüncü romanının sinemaya aktarılması karşılığında aldığı telif parası ile Neauphle-le-Chateau’da içinde bir ev ve bir göl de bulunun uçsuz bucaksız araziyi satın alıyor. İşte o ev bugün benim hayallerimi süslüyor ya neyse :) Duras bu evi “yalnızlık evi” haline getiriyor ve yazıyor yazıyor yazıyor..

Kitap yazan birinin çevresindeki tüm insanlarla arasında bir mesafe olduğunu ve bunun da yalnızlık olduğunu belirten Duras, hiç aşksız yaşamaması, hep sevgilileri olması ve etrafında hep insanlar olmasına rağmen o “yalnızlık duvarları”nı yıktırmamayı başarıyor. Hiçbir eserini, bitirmeden önce sevgilileriyle paylaşmıyor. Çünkü yazmak yaratmak demek ve bu yaratım döneminde en küçük iyi niyetli bir eleştiriden bile etkilenilmemesi gerektiğini düşünerek, o yaratım zamanının kutsallığını bozmuyor.


Mektup yazmak apayrı bir aşk Duras için.. Hiç tanımadığı birine yıllarca uzun uzun mektuplar yazıyor. Bu mektuplaşma devam ederken, onu “Tarqunia’nın Küçük Atları”yla tanıyıp hayran olan bir üniversite öğrencisi de Duras’a mektuplar yazmaya başlıyor. Yann Andrea.. On yıl mektuplaştıktan sonra bir gün telefon açıp Duras’ın yanına geleceğini söylüyor. Kendisinden 25 yaş küçük bu hayran, o gün gelişinden Duras’ın ölümüne kadar 16 yıl boyunca bir daha yanından hiç ayrılmıyor. Karanlıklardan çıkıp gelen gri gözlü bu hayran, sevgiliye dönüştüğünde Duras, diğeriyle mektuplaşmayı kesiyor ve “En kötüsü kimseyi sevmemektir. Aşk geldi, söz bitti.” diyor. Ölmeden önce son yazdığı kitap olan “Hepsi Bu”yu gri gözlü çocuğu Yann’a adıyor..

Pek çok detaya burada yer vermediğim bu ilginç hayat hikayesi aslında okunmaya değer bir roman gibi :) Ben lafı daha fazla uzatmadan Duras’ın bir kitabından bahsetmek istiyorum.. Daha doğrusu kitaptan altını çizdiğim Duras’ın o muhteşem ifadelerini paylaşmak istiyorum.


Yazmak.. 1993 yılında yayımlanan Duras’ın bu kitabı bir roman değil deneme. “Yazı Evi/Yalnızlık Evi” haline getirdiği Neauphle’den bize döktürdüğü onlarca ifade.. Kitabın arka kapağında da kullanılan bir alıntıyla başlayalım o halde biz de.. “Yalnızlık, hazır bulunmaz, oluşturulur. Yalnızlık, yalnız başına oluşturulur. Ben öyle yaptım. Çünkü orada yalnız olmam, kitap yazmak için yalnız kalmam gerektiğine karar vermiştim. İşte böyle oldu. Bu evde yalnızdım. Bu eve kapandım. Kuşkusuz, korkuyordum da. Sonra da sevdim o yalnızlığı. Bu ev, yazı evi haline geldi. Kitaplarım bu evden çıkıyor. Ayrıca bu ışıktan da, küçük gölden yansıyan bu ışıktan. Şu söylediğim şeyleri yazabilmek için tam yirmi yıl gerekti bana.”


Kitapta; Yazmak, Genç İngiliz Havacısının Ölümü, Roma, Saf Sayı, Resim Sergisi adlı beş tane deneme bulunuyor. Ama ben bu yazımda sadece “Yazmak” bölümünden bahsedeceğim.


Şunu söylemeliyim ki, insan bu kitabı okuyunca bir yazma aşkına yakalanıyor. Çünkü Duras diyor ki: “Yazmak; yaşamımı dolduran, beni büyüleyen tek şey buydu. Başka hiçbir şey yapmayın, yazın! Ben de öyle yaptım.”.. Ben de öyle yapmak istiyorum. Sadece yazmak istiyorum.. Yazarak yaşamımı idame ettirebilseydim ne güzel olurdu diye hayıflanıyorum.. Bu bir bahane mi aslında bilmiyorum ama bunca koşturmacanın, sorumluluğun ve yoğunluğun arasında “yazmak edimi”ne yeterince zaman ayıramıyorum..


“O dönemde sevgililerim oldu. Sevgilisiz kaldığım hiç olmadı, diyebilirim. Neauphle yalnızlığına onlar da alışıyorlardı. Ve bu yalnızlığın büyüsü onları da kimi zaman kendi hesaplarına kitap yazmaya yöneltti. Yazdığım kitapları bu sevgililere çok ender okutuyordum. Kadınların, yazdıkları kitapları sevgililerine okutmamaları gerekir.” diyor Duras kitabında ve ben de bunu kazıyorum beynime, bir öğüt olarak :)
Ve devam ediyor Duras, Lol V. Stein’i yazdığı zamanlarıyla ilgili; “Yalnız; hayır yalnız değildim, o dönemde bir erkekle birlikteydim. Birbirimizle konuşmuyorduk ama. Ben yazmayı sürdürdüğüm için, kitaplardan söz etmekten kaçınmak gerekiyordu. Erkekler bunu kaldıramıyor: yazan bir kadın. Erkek için katlanılmaz bir şey bu! Herkes için zor.”
Ben biraz daha farklı düşünüyorum bu konuda. Erkekler yazan bir kadını kaldıramıyor değil aslında.. Erkekler kadının yazdıklarında olmayı veya olmamayı kaldıramıyor!

İnsan ancak gerçekten yalnız olduğunda kuşkuya sürüklenir. Ve kuşku da insanı yazmaya iter.. İşte bunu anlattığı yerlerden derlediğim bir alıntı:
“İnsanın yaşamında bir an gelir ve sanırım bu, yazgısal bir andır; kaçamazsınız, o anda her şeyden kuşkulanırsınız: evliliğinizden, dostlarınızdan, özellikle, oluşturduğunuz çift olarak sahip olduğunuz dostlardan. Ve bu kuşku, kendi çevresinde büyümeye başlar. Bu kuşku, yalnızdır, yalnızlığın kuşkusudur bu. Ondan doğmuştur, yalnızlıktan. Bunun adını şimdiden koyabiliriz. Çoğu kimse bu söylediğime katlanamaz, sanırım, hemen sıvışır oradan. İşte bundan dolayı herkes yazar değildir. Evet. Aradaki fark burada. Gerçek bu. Başka bir şey değil. Kuşku, yazmaktır. Dolayısıyla, yazardır da.
İnsanı yazmaya yönelten bu ilk kuşku devinimi yoksa, yalnızlık da yoktur. Şimdiye kadar kimse iki sesli yazmamıştır. İki sesli şarkı söylenmiş, müzik yapılmıştır, tenis de oynanmıştır, ama yazmak, hayır. Hiçbir zaman.
Yitip gittiğinizde, dolayısıyla da artık yazacak, yitirecek hiçbir şeyiniz kalmadığında, oturup yazarsınız. Kitap orada duruyorsa ve haykırıyorsa, sizi bitirmeye zorluyorsa, oturup yazarsınız.


Ve yazan kişinin özelliklerini de toparlayalım biraz kitaptan:
“Yazı, yabanıl kılıyor insanı. Farklı ve yaşamın özünden koparılamaz bir yabanıllık. Bütün varlığınızla sarılıyorsunuz.
Kentlerde, kasabalarda, her yerde, yazarlar yalnız kişilerdir. Her yerde ve her zaman, öyle olmuşlardır.
Bir yazarın yalnızlığında, canına kıyma vardır. İnsan, kendi özündeki yalnızlığa varıncaya kadar yalnızdır. Her zaman akıl almaz bir şeydir bu. Her zaman tehlikeli. Evet kendinizin dışına çıkmaya ve çığlık atmaya yeltenmenizin bedelini ödersiniz.
Tuhaf kişidir yazar. Bir çelişkidir, aynı zamanda da bir anlamsızlık. Yazmak, konuşmamaktır da. Susmaktır. Sessiz çığlıklar atmaktır. Huzur veren biridir yazar, çoğu kez; çok dinler, çok konuşmaz."
Kitapta en sevdiğim ifade ise şu oldu: “İnsan, içinde bir yabancıyı barındırır: yazmak, işte o yabancıya ulaşmaktır." !!


Ve aslında yazmak üzerine bunca cümle kustuktan sonra yine kitapta bir yerde yaptığı itiraf bence en güzel son cümle:
“İstediğimi istediğim kadar söyleyeyim, insanın neden yazdığını ve nasıl olup da yazmadığını hiç bulamayacağım.”

Ben de! :)

9 Haziran 2011



Poets Of The Fall - Passion Colors Everything


“Bir tramvay sürücüsü ne yapar, biliyor musun?”
“Ne yapsın isterdin? Tramvayı kullanır.”
“Hayır, yanlış. Tramvayı kullanır gibi görünür, sanki şehrin her köşesinin patronu odur. Ama gerçekte ya fren yapar ya da tramvaya hız verir. Raylar vardır. O en fazla hıza karar verir, çünkü sonuçta duraklar önceden belirlenmiştir ve uyulması gereken bir saat çizelgesi vardır. İşte aynısı bizim için de geçerli: lise, üniversite, iş hayatı, evlilik, çocuklar ve son durak! İş sadece buna ne kadar zaman ayıracağımıza karar vermeye bakar. Hayatın tüm sıradanlığı iki harekete bağlıdır: hız vermek ve fren yapmak. Nokta. Kendi hayatımızı yönetmek sadece bir hayal.” diyerek isyan ediyor ve artık hayatının iplerini eline almak istediğini, bir tramvay sürücüsü olmak istemediğini, tramvaydan inmek istediğini ve gerçekte ne istediğini bulmak istiyordu..


Peki, nasıl bulunurdu gerçekte ne istediğimiz?
Ne zor değil mi sırtımızdaki onca sorumlulukla birlikte kendi düşlerimizin de peşine düşebilmek?
Ne zor değil mi bazen görebilmek?
Küçük çıkış yollarını, ufacık umutları, belki de hayatımızı tümden değiştirebilecek o köşelere gizlenmiş gizi görebilmek ne zor..


Oysa işte bütün her şey orada.. İçimizde, yüreğimizde.. Ne istediğimiz hep ordaydı.. Ama bunun için görebilmek gerekiyordu ve aslında hep bakmayla görmeyi karıştırıyorduk.. Gördüğümüzü sanıp bakıyorduk..
Ağaçlara bakıyorduk mesela her gün, her yerde, büyük küçük, bir sürü ağacın yanından geçiyorduk ve hep bakıyorduk.. Ama görmüyorduk.. Görmediğimiz için farkına dahi varmıyorduk, idrak etmiyorduk.. Rüzgarın dalların arasından nasıl geçip gittiğini hissetmiyorduk.. Her rüzgarda salınan yaprakları da görmüyorduk.. Hayat öyle yorucuydu ki bazen.. Bazen de zalim.. Hepimizi bakan körler haline getiriyordu.. Ve belki de gerçekten birer tramvay sürücüsü haline geliyorduk..


Öyleyse en yakın durakta inmeli!
Bakıp da görmediğimiz şeylere odaklanmalı..
Sırtını bir ağaca yaslamalı ve gözleri kapatıp öyle görmeli..
Gözler ışığa kıyasla önemli değildir. Karanlıkta gözlerin bile bir faydası yoktur. İnsan yüreğiyle görür..


Beklemeyin.. Hemen şimdi başınızı kaldırıp pencerenizden dışarıya bakın.. Ama sadece bakmakla kalmayın bu kez, görün! Gördüğünüz her ne ise ona odaklanın..


Hem biliyor musunuz?
Size bir sır vereyim mi?
Ben de görmeyi öğreniyorum!
Daha önce denemiş ama hep eksik kalmıştım..
tüm renkleri yakalayamamıştım..
Birşeyler eksikti.. belki de çok şeyler vardı ama çok şeyler de eksikti..
Şimdi.. Şimdi ilk defa renklerin arasında yuvarlanıp duruyorum..
Gözlerim açıkken heryer rengarenk..
Kapalıyken mi??
Gözlerim kapalıyken yüreğim rengarenk..




30 Mayıs 2011

.


CUSTARD - SEND ME AN ANGEL


Onun romanlarını okurken bir el hep yüzünüzde gezinir gibidir. Yumuşacık ama güçlü bir el. Yüzünüz sıcak ve güzel kokulu bir avucun içindedir. Gözlerinizi kapatırsınız. Kendinizi o ele bırakırsınız. Üstelik az sonra o elin yavaşça aşağıya doğru ineceğini bildiğiniz halde. Yavaşça aşağıya inip boynunuzu kavrayacağını bilirsiniz. Boynunuzu kavrayıp sizi nefessiz bırakacağını… Bilirsiniz bilmesine de yine de kıpırdayamazsınız, gitmek istemezsiniz, kaçmak istemezsiniz. Çünkü öyle güçlüdür ki kelimeleri, olduğunuz yere mıhlar sizi. El yavaşça alnınızdan gözlerinize iner. Usulca yaşlarınıza dokunur. Islak avucuyla devam eder yoluna. Yanaklarınızdan serin bir su damlası gibi geçer gider. Artık kıpırtısızca boynunuza ulaşacağı anı beklersiniz. Onun kelimeleri sizi beklenmedik bir ölümle sarmaz, aksine saniye saniye beklediğiniz bir ölümdür. Öyle keskindir ki kelimeleri çığlık bile atamazsınız. Ölürsünüz.


Margaret Mazzantini’nin kelimeleriyle bir kez tanıştıktan sonra, sizi artık hiçbir şey ondan koparamaz. Onun kelimelerden yarattığı o büyülü dünyanın sizi öldüreceğini bilseniz dahi, nefesinizi tutup okumaya devam edersiniz.


Benim Mazzantini ile tanışmam 2007 yazında dilimize çevrilen ilk romanı Sakın Kımıldama ile olmuştu. İtalya’nın en önemli dört edebiyat ödülünü birden alan Sakın Kımıldama, insanın acıyla insanlaştığını anlatan unutulmaz bir romandır. Yıllardır diğer kitaplarının da dilimize çevrilmesini bekliyordum. 15 dile çevrilen ve yine 2009 Primeo Cambiello ödülünü alan son romanı nihayet Türkçeleştirildi. Mükemmel bir kapak tasarımı ile ciltli 600 sayfalık bir kitap: SEN DÜNYAYA GELMEDEN…





Kitabın arka kapak yazısında şöyle diyor: “Sen Dünyaya Gelmeden aşk ve savaş, şiddet ve aile sırları üzerine etkileyici bir roman, annelikten mahrum kalmış bir kadın ile vicdanının sesinden kaçamayan bir adamın hikâyesi… Tıpkı gerçek aşklar gibi, tutkulu ve kusurlu…”

Evet gerçekten de öyle tıpkı gerçek aşklar gibi tutkulu ve kusurlu. Kusurlu yanlarıyla canınızı acıtırken, tutkulu yanlarıyla sarsıyor. Tıpkı gerçek aşklar gibi “acı” her daim yüreğinizi kuşatıyor.


Bu roman sizi inanamayacağınız kadar büyük acılara boğuyor. İnsan bile bile acı çeker mi? İnsan bile bile kendine acı çektirir mi? Evet. Kelimeler Mazzantini’den çıkıyorsa Evet. Böyle bir edebiyat şaheserini bulmak gerçekten büyük bir keyif çünkü. Romanın içine girip kayboluyorsunuz. Bir sarhoşluk hali içinde savruluyorsunuz. Mazzantini’nin imgelemi öyle güçlü öyle güçlü ki, kitap okumuyor yaşıyorsunuz. Siz de Diegonun Gemmaya duyduğu o muhteşem aşkı yaşıyor, Gemmanın anne olamamasının içinde yarattığı fırtınalarda savruluyor, Goykonun savruk hayatının içindeki ince güzelliklere sarılıyor, Saraybosnada savaşın tam ortasında ateş hattında bir mermiye denk gelmeden ayakta kalmaya çalışıyor, Aska’nın dik başlı kuzu dansında yitip gidiyor, Bosna savaşının yıkıntılarının arasında dağılıp kana karışıyorsunuz..


“Ateş hattında koşmak, sonradan yıkıntıların arasında dolaşmaktan daha kolaydı.” deyiveriyor satır aralarında. Birden savaşın biten soğuk ve gri yüzünü görüyorsunuz karşınızda.


Belki de romanlarının bir şahesere dönüşmesinin altındaki en büyük güç Mazzantini’nin dilidir. Çok güçlü bir imgelemi olduğunu söylemiştim. İmgelemlerin dışında, dilinin lezzetine bir de detaylı anlatımı ekleniyor. Romandaki kahramanları da, mekanları da, yaşananları da, en ufak bir detayı bile atlamadan gözünüzde canlandırıyor ve sonra içine yerleşiyorsunuz. Hemen romandan birkaç cümle ile örnekleyeyim ki, Mazzantini’nin imgelemi nasıl da güzel kullandığını anlayın.

Bu cümlede sadece ve sadece üzerindeki eteği tasvir ediyor: “Diz altı, sert kumaşlı; sivri ucu olmayan, acısız, arzusuz bir hayatın yumuşaklığına teslim olmuş aile kızı eteğim var üzerimde.” ... Evet sadece bir eteği bile böyle tasvir ediyorsa, varın gerisini siz düşünün!

Sonra Bosna’yı anlatıyordu; “Bu şehir cebimiz gibi, karanlıkta elimizi soktuğumuz ve derinden gelen sıcaklığını hissettiğimiz bir cep.”…

Ve bir müziği tasvir ediyordu; “İç organlarını ters çeviriyor, üstlerinde dans ediyor, sonra da onları eski yerlerine, karnına geri sokuyorlar..”…

Ya korkuyu imgelediği cümle; “Korku bacaklarımı felç ediyordu, uzun bir çivi gibi sırtıma saplanıyordu.”…


Gemma İtalyan bir güzel, Diego Cenovalı bir fotoğrafçı, Goyko Bosnalı bir şair ve Aska trompet çalan genç güzel kız.. Bu dört ana karakterin etrafında, yan karakter diyemeyeceğim kadar güçlü altı yedi karakter daha mevcut. Kitabın ilk üçyüz sayfası sakin ve akıcı bir şekilde ilerliyor. Bu üçyüz sayfada tüm karakterleri detaylarıyla tanımış oluyoruz. Ve belli bir rüzgara kapılmış gibi, yaralanmadan, savrulmadan, usulca ilerliyoruz. Nereye? Savaş alanına, ateş hattına, yıkıntıların ortasına. Acıyı, nefreti, aşkı, tutkuyu, hüznü, sevgiyi, merhameti, kızgınlığı, kısacası içinizdeki her duyguyu havalandırıp birbirine karıştıracak bir roman Sen Dünyaya Gelmeden. Bir dönem çok sevdiğiniz Gemmadan bir dönem ölesiye nefret ediyorsunuz. Bir dönem çok kızdığınız Askaya bir dönem sonra acıyorsunuz. “Olmaz böyle büyük bir aşk” dedirten Diegoya önce hayran kalıyor, sonra nefret ediyor, bir dönem sonra “ama ama” demeye başlıyorsunuz. Kimin kuzu kimin kurt olduğuna asla karar veremiyorsunuz…


Üçyüz sayfayı devirdikten sonra artık romanın dibine sürüklenmiş ve diplerdeki tüm karanlık köşelere dokunurken buluyorsunuz kendinizi. Zaman zaman kitabı elinizden fırlatıyorsunuz. Çünkü resmen güçsüz düşürüyor sizi. Güçsüz kalıp o anda daha fazla devam edemiyorsunuz. Kitabı fırlatıp küfürler savuruyorsunuz. Gemmaya da, Diegoya da, Askaya da, Goykoya da, savaşa da, hayata da, kadere de… Ağlıyorsunuz. Hem de hıçkıra hıçkıra. Ağlıyorsunuz salya sümük. Duvarları yumrukluyorsunuz. Ne yaparsanız yapın geçmiyor, içinize çöreklenip kalıyor o tıkanma hissi. Sonra dayanamayıp yine alıyorsunuz kitabı elinize. Ağlaya ağlaya devam ediyorsunuz. İnsanın dayanamam dediği büyük acılara nasıl katlandığını, nasıl hayatta kalabildiğini, acıyı nasıl hapsettiğini okuyorsunuz.. Saçlarınız bile ağlıyor…

Acı içinde yüzüyordum. Beni incecik bir zar hayatta tutuyordu. Tıpkı sudaki yapraklarda yaşayan böcekler gibi, yerle bağlantım kesikti. Benim içimde de gözle görülemeyecek kadar küçük patlamalar oluyordu. Ara sıra bir mememi, bir ayağımı ya da omzumun bir kısmını hissetmez oluyordum… onlar Diego’nun dokunduğu bedenimin parçalarıydı, onun üzerime koyduğu elinin düşüncesi… O parçayı doğallıkla, dişçinin dişetlerine yaptığı gibi uyuşturuyordum.

Aslında kitap soru işaretleri barındırmıyor içinde. Okurken tüm taşlar yerli yerine oturmuş gibi ilerliyor kurgu. Her şeyi biliyorsunuz, her şeyi anlıyorsunuz, ve hiçbir ikileme dahi düşmeden yapbozu tamamlıyorsunuz. Kızdıklarınız ve üzüldükleriniz ile beraber sona doğru ilerliyorsunuz. Ve kitap beşyüz sayfayı deviriyor böylece. Sonra ne mi oluyor? Aklınıza hayalinize gelmeyecek şeyler oluyor. Tamamladığınız yapbozda tek bir parçanın bile doğru yerinde olmadığını anlıyorsunuz. Şimdi her şey paramparça. Şimdi her şey parçalandı. Önünüzde bambaşka bir yapboz var artık. Ve aslında kimseye kızamıyorsunuz. Sadece ağlıyorsunuz. Hepsi için bu kez. Hepsi için.. Aska’nın acısı üzerinize yapışıp kalıyor. Dilsiz bir acının kaderinde takılı kalıyorsunuz…


Mazzantini’nin muhteşem dilinden, güçlü imgeleminden, kelimelerinin büyülü dünyasından sonra sizi ters köşeye fırlatan KURGU gücünün karşısında saygıyla eğilip öyle kapatıyorsunuz kapağı.


Ve bu kitaptan sonra uzun zaman elinize yeni bir roman alamıyorsunuz. Bir şaheserden sonra bazen her şey yavan gelir ya hani.. İşte öyle.. Uzun zaman Askayla, Diegoyla, Gemmayla, Goykoyla yaşıyorsunuz. Öyle ki artık nerede bir ışıklı spor ayakkabı görseniz yüreğiniz sıkışıyor.. 
Deniz susuyor, biraz daha gece yutuyor…

20 Aralık 2010

.

FIREWATER - ELECTRIC CITY


Akciğer kanseri olmuş, ölümü çoktan kabullenmiş, tümör kesilip çıkarıldıktan, insanın takatini tüketen ışın tedavisi ve kemoterapi azabına katlandıktan sonra, günlerce baş dönmesi ve bulantıyla kıvrandıktan, saçını kaybettikten, özlemlerini kaybettikten, işini kaybettikten, karısını kaybettikten sonra, yaşamını nasıl sürdürebileceğini hayal bile edemediği dönemlerinde, kendine ölmek için sakin bir yer arıyor 59 yaşındaki Nathan. Ve yaralı bir köpeğin sürüklene sürüklene yuvasına gidişi gibi, içgüdüsel bir yönlenmeyle doğduğu ve 3 yaşındayken anne babasıyla birlikte ayrıldığı Brooklyn’e taşınıyor. Yani bilinçaltı bir şekilde yaşam öyküsünün başladığı yere geri dönüyor.


Düşünmesi bile ürkütücü olan bu durumda insan gerçekten ne yapar bilemiyorum. Akciğer kanseri oluyorsun. Ve sonunda kesin iyileşme garantisi olmayan o hırpalayıcı tedavi sürecinde bir yandan ölümü kabullenme duygusuyla boğuşurken bir yandan da emekli oluyor yani 30 yılını verdiğin artık hayat tarzın olan işini bırakıyorsun ve bunlar da yetmiyormuş gibi bir yandan da boşanıyorsun.. Korkunç ve insanı ezen büyük bir boşluk gibi aslında.. Hayatın bitişi gibi.. 60 yıl boyunca sahip olduğun her şeyin bir anda avuçlarının arasından kayması gibi..

“Aile hayatının kapalı kapılarının ardında ne tür tehlikelerin yattığını herkes bilir. Bu, bütün evliler için bir zehir olabilir; hele hele evliliğin size göre bir şey olmadığını keşfettiğiniz zaman durumunuz daha da beterdir. 33 yıl aynı çatı altında yaşadıktan sonra farklı yönlere yürüdüğümüz anda elde kalan neredeyse bir hiçti.”
Bu kitabın daha ilk sayfalarından bir alıntı. Boşanmış hangi insan bu cümlenin altına imzasını atmaz ki.. Yıl sayısı değişse de o son cümle ne yazık ki hiç değişmiyor. Koca bir HİÇlikle çıkıyorsunuz hayata.




Brooklyn Çılgınlıkları benim okuduğum ilk Paul Auster kitabı. Auster, hakkında pek çok güzel şey duyduğum ama nedeni olmaksızın hiç yaklaşmadığım bir yazardı. Onun sıkı bir hayranı olan arkadaşımdan bu yazar üzerine uzun söylemler dinledikten sonra karar verip aldım bu kitabı. İyi ki almışım.. Eğer kaliteli bir roman okumak istiyorsanız hiç düşünmeyin derim. Evet Auster ın dili sade ve dolu, cümleleri akıcı, anlatımı doyurucu. Hikâyeden kopmadığınız gibi sakin sakin ilerliyorsunuz olayların örgüsünde. Öyle sizi vurup geçen, sarsan, dağıtan cümleler yok. Tüm ifadeler orta halli. Ama fazlasıyla kaliteli. Kitap bittiğinde ağzınızda mükemmel bir tat bırakıyor.



Yukarıda anlattığım, insanı ezen o büyük boşluğa kilitlenmiyor roman. Nathan’ın Brooklyn’e taşınmasının ardından, orada kendine yeniden bir hayat kurmasını ve yazmaya başlamasını anlatıyor. Siz de kitabı okurken aslında Nathan’ın hikayesinden çok Brooklyn’de tanıştığı bütün insanları ve onların hikayelerini okuyorsunuz. Roman Nathan’ın dilinden yazılmış, yani her şeyi anlatan O, ama ana karakter beklenilenin aksine Nathan değil de senelerce sonra tesadüfen bulduğu yeğeni Tom oluyor.. Öyle farklı kişilikler giriyor ki romana, dolandırıcı ama iyi kalpli bir eşcinselden tutun da, karısını sürekli döven kıskanç bir kocaya, amaçlarını ve hayallerini yitirmiş insanlardan tutun da, kendini dine adamış körü körüne bir inançla tarikatlara girmiş insanlara kadar.. Bir sürü yaşam, bir sürü iç dünya, bir sürü insanın hikayesi, aşk, sevgi, ölüm, başarısızlık, umut, yenilgi, gibi tüm temaları sağlam bir şekilde kaynaştırmış bir roman Brooklyn Çılgınlıkları. Büyük bir heyecan ve coşkuyla değil sakin sakin okunan bir roman.. Ve ilginç olan hüzünlü pek çok hikaye barındırmasına rağmen içinde, okurken sizi bir hüzün yorganına sarmıyor. Tüm hüzünlere rağmen umut etmek gibi bir şey sanki..


Ben yine pek çok yerin altını çizdim.. Şimdi birbirinden bağımsız beğendiğim birkaç alıntıyı da yazayım istiyorum:

“Ben de üniversitedeyken, onun gibi İngiliz dilinde üst lisans yapmıştım ve edebiyat araştırmalarımı sürdürmek ya da gazeteciliğe atlamak gibi özlemlerim vardı. Ama ikisini de yapacak cesaretim yoktu. Yaşam koşulları yolumu kesti –iki yıl askerlik, iş, evlilik, aile sorumluluğu, daha çok kazanmak ihtiyacı gibi, kendi istediğimizi yapacak kadar taşaklı olmadığımız zaman bulduğumuz tüm mazeretler önümü tıkadı- ama kitaplara düşkünlüğümü hiç yitirmedim. Okumak, benim için kaçış, huzur, avuntu ve bir seçim yapma coşkusuydu: salt okumanın verdiği hazzı, keyfi tatmak adına, bir yazarın sözcükleri kafanızın içinde yankılanırken sizi kuşatan o güzelim dinginliği duymak için okumak.”
Kendine mazeretler bularak istediği hayatı kuramayan ve yine okuma tutkusu içinde alev alev yanan herkesin altına imza atacağı bir anlatım değil mi bu paragraf da?


Okuma tutkusundan düzenbazlık üzerine ilginç bir anlatımın alıntısına geçiyorum:
“Düzenbaz her zaman düzenbazdır. İnsanlar hiç değişmez. Aldatma tutkusu evrenseldir. İnsan bir kez bunun tadına vardı mı, bir daha iflah olmaz. Dünyayı dolandırıcılarla sahtekarlar düzenbazlar yönetiyor. Neden biliyor musun? Çünkü onlar bizden daha aç. Çünkü onlar ne istediklerini biliyorlar. Çünkü onlar yaşama bizden daha çok inanıyorlar. Sen yaşamı seviyorsun, ama ona inanmıyorsun. Ben de inanmıyorum.”
Yaşamı sevmek.. yaşama inanmak.. daha önce hiç bu iki kavramın farkı üzerine düşünmemiştim.. Ben de yaşamı seviyorum.. ama düşündüğüm zaman evet yaşama inanmıyorum. Bu yüzden mi hırslarım yok mesela??


“Birinden özür dilemek çok karmaşık iştir; burnundan kıl aldırmamakla gözü yaşlı pişmanlık arasında çok hassas bir dengeyi tutturmak gerekir ve karşındaki insana yüreğini gerçekten açmadığın sürece her özür boş ve yapay görünür.”
Evet evet işte bu.. Bir özrü gerçek bir özür yapan şey yüreğini gerçekten açıp açmaması dileyen kişinin.. Oysa etraf kuru özürlerden, geçici gönül almalardan geçilmiyor.. Ve devamında da hatalar yineleniyor..


“Benim kadar uzun yaşadığınız zaman, duyulacak her şeyi duymuş olduğunuzu, artık sizi şaşırtacak hiçbir şey kalmadığını düşünürsünüz. Dünya hakkından sözümona derin bilginizden pek hoşnut olduğunuz sırada, içine gömüldüğünüz bu üstünlük kozanızı delip, yaşamla ilgili en temel şeyi anlamadığınızı size hatırlatan bir olay çıkıverir karşınıza.”
Valla ben henüz 60lı yaşlarıma gelmedim ama uzun zamandır ben de bu dünyada artık beni şaşırtacak bir şeyin olamayacağını düşünüyorum. Küçük şaşkınlıklar falan değil elbette bahsettiğim şey ama, hani öyle büyük şoklar yaşadım ki, artık gördüğüm duyduğum yaşadığım tanık olduğum hiçbir şey beni derinden şaşırtmıyor.. Siz?? Sahi siz en son ne zaman böyle derin bir şaşkınlık yaşadınız??


Romanda bir de farklı karakteriyle Aurora var.. Tom’un kız kardeşi.. Bir kız çocuğu annesi.
Nathan’ın onu anlattığı birkaç cümle de alıntılamak istiyorum:
“Aurora, çok güzel bir genç kadındı. Gençliğini ve dünyayı takmayan tavrını vurgulayan yarı punk, yarı baştan çıkarıcı bir kadın görünümündeydi. Tabiî ki herkes güzel olmak ister; ama kadının güzelliği hele hele Aurora gibi liseden terk, kocasız, bakıma muhtaç 3 yaşında bir çocuk annesi, asi, burnunu her şeye sokmaya ve karşısına çıkan her riske balıklama dalmaya hevesli genç bir kadının güzelliği kimi zaman başa bela olur. Aurora iyi bir insandır. Onu tanıyan herkes de bilir. İçinde en ufak bir kötülük yoktur. Belki kendini pek kontrol edemez, kafasının dikine gider; ama masumdur, saftır, dünyanın en namuslu insanıdır. Başına gelen o kötü olaydan dersini almış, hırpalanmış ve hala etkisinden kurtulamamıştı; tek istediği gücünü toplayabileceği olaysız, sakin bir yaşam sürmekti. Tom onun kabuslar gördüğünü, ağlama krizlerine yakalandığını, hiç konuşmadan uzun uzun düşüncelere daldığını anlattı.”


Evet sanırım bunca alıntı Auster’ın dili hakkında epey done vermiştir size.. Dediğim gibi sakin, yormayan, bıktırmayan, naif bir anlatımı var. Çeviri de kusursuzdu bu arada.
Romanın ana fikri ne derseniz.. Hiç düşünmeden şu cümleyi söyleyebilirim:
“Hiçbir zaman sıfırdan başlanamayacak kadar geç değildir.”!!



Ve altını kalın kalın çizdiğim, kendime artık aynen bu şekilde tekrar ettiğim bir alıntıyla son veriyorum yazıma:“Tom için, her şey aşk oyunlarına yeniden dönecek cesareti bulmasına bağlıydı. Yoksa, iki metreye dört metrelik özel cehenneminin karanlığında uyuşukluğunu sürdürür, yıllar geçtikçe de giderek buruklaşır ve yavaş yavaş hiç olmak istemediği birine dönüşürdü.”
Sanırım dönüşümü bir yerde kırmalı değil mi artık…


12 Kasım 2010

Elena - Anais Nin



LACRIMAS PROFUNDERE - AMBER GIRL


Evet nihayet üçüncü ve son bölümü de yazarak bu uzun süren kitap incelememi sonuçlandırıyorum. Venüs Üçgeni’nin üçüncü ve son bölümü.. Başdöndüren detaylarla dolu olduğu için ve kitabın baskısının olmadığını, sahaflarda bile pek bulunamadığını öğrendiğim için bu bölümden fazlasıyla detay vereceğim..



Bu kez başkahramınımız bir yazar kadın.. Elena.. Kimseden etkilenemeyen, aşık olamayan, yalnız bir kadın.. Son yazdığı kitabın basım işlemleri döneminde, dinlenmek amacı ile bir yolculuğa çıkıyor ve yolculuk onu beklemediği diyarlara götürüyor :)
Kitabın bu bölümü; ön planda Elena’nın aşık oluşunu ve yaşadığı ilişkiyi anlatırken, arka planda da çevresindeki ilişkiler etrafında dönerken hayatın, ilişkilerin, aşkın, tutkunun ve cinselliğin girilmedik noktasını bırakmıyor.. Lezbiyen ilişkiler, gay ilişkiler, ihanetler, arzunun en keskin en karanlık noktaları, aşk, kıskançlık, tutku, erkek profilleri, kadın profilleri, saf erotizm, vs.. evet gerçekten yok yok gibi..


“Elena uzaktan tanıdığı erkeklere aşık oluyordu. Bu erkekler yanına gelir gelmez onlardan soğuyacak bir kusur buluyordu hep. Yabancılara, pencerede gördüğü, bir gün yolda rastladığı, bir keresinde konser salonunda görmüş olduğu herhangi bir erkeğe ihtiyacı vardı Elena’nın. Her yolculuk onda, aynı tiyatro perdesinin açılmasını bekleyen birinin hissedeceği merakı ve umudu, aynı heyecanlandırıcı huzursuzluğu ve beklentiyi uyandırıyordu. Arzuları belirsiz, şairaneydi. Bedeninin belli bir bölgesinden kaynaklanmayan bir açlıktı bu. Bir eleştirmen onun hakkında şöyle demişti: “Onu gerçekte olduğu gibi göremezsin hiç kimseyi gerçekte olduğu gibi göremezsin, o seni devamlı hayal kırıklığına uğratacak, çünkü sen birilerini bekliyorsun.” Doğruydu. Birilerini bekliyordu. Her kapı açılışında, bir partiye gittiğinde, herhangi bir toplantıda, bir kafeye, bir tiyatroya gittiğinde. Tek tek ele aldığı erkeklerin hiçbiri tren yolcuğuna eşlik etmesini isteyebileceği türden değildi. O da yanındaki kitabı açtı.”


İşte Elena aşkı bulacağı yere doğru yolculuğa çıktığında beyninde bu düşünceler oynaşıyordu..


“Senin geri dönme alışkanlığın var. Yürüyüşe başlıyorsun ve sonra geri dönüyorsun. Bu çok kötü. Bu, yaşama karşı işlenen suçların ilkidir. Ben cesarete inanıyorum.!”
Bu sözler Elena’ya sözlediği ilk sözlerdi Pierre’in.. Gizli ve tehlikeleri işler yapan adamın.. Ve artık aralarındaki hikaye yazılmaya başlanmıştı..


“Pierre.. Sesi keskin ve ciddiydi. Gözleri tam olarak insansı değildi. Bir hayvan terbiyecisininki gibi hipnotize edici sabit bakışları, otorite ve şiddet doluydu. Ama gençlik dolu gülüşü gözlerinin kötü etkisini silip, Elenayı anlayamadığı duygular içinde bıraktı. Konuştuğu süre boyunca adamın gülen gözleri sürekli Elenanın üzerindeydi. Tüm sakladıklarını ve anlaşılmazlığını tam olarak kavramış şekilde üzerine sabitlenmişti. Adam etrafa emirlerini, istekleri hakkında şüphe bırakmaz kesinlikte verdi. Küçük olaylardaki kararlılığı, adamın aynı şekilde büyük arzularına karşı gelen tüm engelleri de aşacağı duygusu verdi Elenaya. Adamın çıplak bakışları sanki içine işliyordu. Açık, emredici ama derinlerde bir yerlerde kolay yaralanabilir ve teslimiyetçi bir yüzü vardı. Onun sadece vücuduna değil, bütün varlığına işlemiş olduğunu fark etti. Kendisini tamamen parçalayacağını düşündüğü çok canlı ve güçlü bir acıdan saatler sonra yarı uykulu garip bir uyuşukluğa kapıldı. İçinde bir şeyler kırılmıştı sanki. Artık acı yada zevk hissetme duygusu yokolmuştu. Tamamen duygusuzdu. Tüm yolculuk gerçekdışılaştı. Vücudu tekrar ölmüştü.”


Öte yandan çocukluk aşkı olan ama gay olduğu için hiç birlikte olmadıkları bir tuhaf ilişki sürdürdükleri Miguel vardı.. Zamanında Elena’nın onu şiddetle arzuladığı fakat Miguel’in ise sadece duygusal bir sarhoşluk yaşadığı, vücudunun Elena’ya karşı ölü olduğu gençlik dönemlerinde Miguel, Elenanın ilk yenilgisiydi. Bu zamanla Elena’da bir saplantıya dönüşmüş, kendisini arzulayan onca erkeği hiç önemsememiş tek arzusu Migueli baştan çıkarmak olmuştu. Gücünü sadece onu elde etmekle kanıtlayabilirdi sanki. Miguel’in gözleri Elena’yı kendisine doğru, uyuşturucu almış biri gibi duygusuz olduğu dünyalara çekiyordu. Miguel’in ağzının içine düşmek, kendini gizemli bir sarhoşluğa bırakmak istiyordu. Oysa Miguelin Elenaya cinsel olarak sahip olma isteği yoktu.. O Elenayı kitaplardaki efsane kadın gibi görüyordu. Ve Miguel kadınların organından korkuyordu.. Büyük, ıslak, aç bir ağız gibi geliyordu orası Miguel’e. O ağzı, asla tatmin edemeyeceğini düşünmüştü ilk gördüğünde. Sert dudaklardan, içine çeken yarıktan, aç bir insanın salyası gibi gelen sıvıdan korkuyordu. Kadınların bu açlığının korkunç boyutlarda, doyurulamaz, açgözlü olduğunu düşünüyordu. Organınız sonsuza kadar yutacakmış gibi geliyordu. Peki bu durumda Miguel arzularını nereye yöneltecekti. Obur delikleri olmayan, onu korkutmayacak ve arzularını tatmin edecek kendisi gibi oğlanlar.. İşte böylece kendisini tanıma sürecini geçiren Miguel erkeklerle birlikte hayatlar kurmaya başlamıştı.


Kitapta Miguel’in Donald ile olan ilişkisinden de bolca kestiler sunulmakta.. Onların ilişkisinde de terslikler vardı.. İstekleri farklıydı birbirlerinden de hayattan da.. Miguel kendisine bir okşayış ve sevişme cenneti sunmak istiyordu, oysa Donald, başka bir şey arıyordu. O, büyük acılar ve aşılmaz engellerle karışık aşkı, aşk cehennemlerini seviyordu.




Elena, Pierre ile olan ilişkisinde bildiğimiz tüm aşamaları birer birer geçti.. Cinsel birlikteliklerden aşka geçti, aşık olduğunda kırılgan oldu, kırılgan oldukça kıskançlaştı, kıskançlaştıkça yaralandı, yaralandıkça kendi içine kapandı, kendi içine kapandıkça Pierre’e farkında olmadan cezalar verdi.. Onu tepkisizlikle cezalandırıyordu. Pierre’i hiçbir şey Elena’nın tepksiziliği kadar yaralamıyordu. Kısacası aşk ve tutku büyüdükçe Elena’nın içindeki tatmin olunmayan boşluk da aynı oranda büyüyordu. Pierre o boşluğu doldurabilmek için sürekli farklı odalara girip çıkıyordu.. Bu büyük bir savaştı her aşk ilişkisinde olduğu gibi..


Hiçbir erkek, bir kadının yapabileceği gibi sadece aşk için yaşayıp, bunu tüm yaşamının tek amacı haline getirip, günlerinin bununla geçirmezdi. Kadınlar ise başka bir şey için yaşayamazdı.
Elena, Pierre ile birlikte olmadığı zamanlarda, hiçbirşeyi net hissetmiyor, duymuyordu. Var olmuyordu. Sadece onunla yaşama kavuşuyordu. Bütün gün, başka şeyler yaparken, düşünceleri hep Pierre’in çevresinde dolaşıyordu. Yatakta yalnızken, yüz ifadesini, gözlerinin kenarındaki gülüşü, çenesinin inatçılığını, dişlerinin pırıltısını, dudaklarının arzu sözcüklerini fısıldarkenki biçimini düşünüyordu.

“Pierre, Elenayı karanlıkta karşılamayı seviyordu. Böylece birbirlerinin yüzünü görmeden önce elleriyle dokunuyorlardı birbirilerine. Kör insanlar gibi en sıcak kıvrımlarda kalarak, her seferinde ayrı yörüngeyi izleyerek birbirilerinin vücudunu hissediyorlardı. Dokunarak keşfediyorlardı. Dokunarak ve koklayarak.”


Aşka güvensizlik bir kez girdikten sonra hiçbirşey asla eskisi gibi olmuyordu. Elena sürekli Pierre’in YİNE gideceğine saplanıp kalıyordu, ve sürekli onun yeniden gidişine hazırlanıyordu. Cinsel birliktelikleri de ne kadar doyurucu olursa olsun Elena orgazm olamıyordu. İçinde bir yerlerde bir korku yumağı vardı ve kendisini bırakamıyordu. Pierre ise Elenayı öyle iyi tanıyordu ki, onun bu gizli çekinişinin nedenini, onu yaraladığını, aşkına olan inancının yıkılmış olduğunu anladı.
O dakikadan sonra aşk mücadeleleri bir sözcük, ufak bir yara, bir şüpheyle birlikteliklerini yıkabilecek olan Elena’nın içinde yatan bu soğukluğu yenmeye dönüştü. Pierre’in zihni tamamen bununla meşguldü. Kendisiyle ilgilenmekten çok Elena’nın içinde olduğu havayı ve davranışları izlemekle meşguldü. Elenaya sahip olurken bile gözleri, hep onları izleyen kara bulutları arıyordu. Elenanın zevk almasını beklerken kendisini tüketiyordu. Kendi zevkine engel oluyordu. Elenanın istediği her an kendisine kapayacağı, ele geçirilmez varlığına karşı savaşıyordu. Kavga ederlerse Elenanın orgazmına engel olacağını biliyordu. Hiddetten köpürüyor, en vahşi okşamalarla Elena’yı fethetmeye çalışıyordu. Bazı zamanlardaysa Elena’yı şefkatiyle eritmeye çalışıyordu.

Pierre, Elena’nın içinde kendisinin bir daha asla kontrol edemeyeceği cinsel bir tutku uyandırmış olduğuna inanıyordu. Elena baştan çıkmıştı. Gözleri gün ışığın parıltısıyla değil, veremli bir hastanın endişe verici ışığıyla, gözlerinin etrafında halkalar oluşturacak denli kuvvetli bir ateşle garip bir şekilde parlamaya başlamıştı.

Erotizmin yeniliklerini tükettiklerinde, insanların birbirleriyle olan ilişkilerinde karşılaştıkları yeni bir diyarı –kıskançlık, tehlike, kızgınlık, nefret, düşmanlık diyarını- keşfettiler.

Pierre artık Elenanın diğer, en derine saklı, en duygulu kişilikleriyle sevişmeyi amaçlıyordu. Elenayı uyurken seyrediyordu, giyinirken seyrediyordu, aynanın önünde saçlarını tararken seyrediyordu. Elenaya ulaşmak için duyusal bir ipucu, yeni bir sevişme şekli arıyordu. Çünkü Elena, olmadığı zamanlarda orgazm taklidi yapıyordu artık. Elena hünerli bir aktris olmuştu. Orgazmın bütün belirtilerini, kasılmalarını, nefesin, nabzın, kalp atışlarının hızlanışını, birden bitkinleşip yığılmayı, bunu izleyen yarı kendinden geçme evresini sergiliyordu. Her şeyi taklit edebiliyordu. Onun için sevmek ve sevilmek, zevkle öylesine değiştirilemez bir biçimde karışmıştı ki, fiziksel bir zevk hissetmese bile, kendisini soluksuz bırakacak duygusal bir tepki evrebiliyordu.

Böylece Pierre ilgisini başka bir çeşit kur yapmaya yöneltti. Elena odaya girer girmez Pierre onun nasıl hareket ettiğine, paltosunu ve şapkasını nasıl çıkardığına, saçlarını nasıl salladığına, hangi yüzükleri taktığına dikkat etti. Pierre bütün bu işaretlerden Elenanın ruh halini anlayabileceğini düşünüyordu. Daha sonra bu ruh hali Pierre’in fethinin temeli oldu. Mesela bir gün.. “Bugün Elana, dalgalanan saçları, tüm yaşamının ağırlığı altında kolayca eğilen başıyla çocuksu ve uysaldı. Az makyajlı, masum ifadeliydi, üzerinde parlak renkli ince bir elbise vardı. Bugün Pierre onu nazikçe, sevgiyle okşayacaktı.”


Pierre’e arada sırada her şeyi yapabilecek bir erkek ifadesi veren şey anarşi ve kötülüğe yatkın oluşuydu. Bu, Elenanın ona güvensizliğini ayakta tutuyordu. Pierre aynı zamanda Elenanın şeytansılığa ve alçaklığa, alçalmanın ideal kişiliğe saygısızlıkta bulunmanın ve yıkmanın zevkinin büyüsüne kapıldığının farkındaydı. Ama Elenaya olan aşkı yüzünden bunların hiçbirisinin onunla sonuna kadar yaşamasına izin vermeyecekti. Pierre Elenayı teşvik ederek, onu şu yada bu günaha, ona tattırmadığı bir duyguya kaptırmaktan korkuyordu. Bu yüzden doğalarının bu kötü yanına açılan kapı nadiren açılıyordu. Pierre’in vücudunun neler yaptığını bilmek istemiyordu Elena. Pierre ise Elena’nın içindeki gizli şeylerin örtüsünü açmaktan korkuyordu.
“Senin birçok kez aşık olabileceğini biliyorum. Benim ilk olduğumu, bundan sonra seni hiçbirşeyin durduramayacağını biliyorum. Öylesine şehvetlisin ki.” dedi Pierre.
Çünkü bilmiyordu.. Erotizmin ve şefkatin bir kadında birleştiği zaman nasıl güçlü bir bağ, neredeyse bir saplantıya dönüştüğünü bilmiyordu Pierre.

“Bu kadar çok aşık olunmaz.”
diye yanıtladı Elena. “Ben erotizmi aşkla birlikte istiyorum. Ve kolay kolay yaşanmayan derin aşkı.”
Pierre Elenanın geleceğini, Elena da Pierre’in geçmişini kıskanıyordu.



Ama Pierre haklıydı.. Elenanın içinde öyle şeyler uyandırmıştı ki, öyle karanlık kapıları açmıştı ki, artık Elena bir daha asla eski haline dönemeyecekti. Tam bir tutku sarhoşu hatta tutkularının esiri olacaktı. Hiç beklenmedik bir şekilde tanıştığı Leila ile aralarında engel olmaya çalışsa da, kaçmaya çalışsa da asla karşı koyamayacağı şeyler yaşanacaktı. Leila’nın sesi ve dokunuşları Elena’nın doğrudan vücudunun merkezine ulaşmak yerine, Elene’yı tatmin değil süreklilik arayan, umutla korku arası bir hisle, yeni duyguların şehvetli örtüsüyle sarmalıyordu.


Kadınlar güçlü bir aşk yaratmayı planlarken, ufak hesaplarla kendilerini küçülten ve güçsüz kılan insanlara karşı erkekler kadar hoşgörülü değildirler.

“Neden Pierre’e duyduğum aşk bunu ödeyecek kadar güçlü değil?” diye tekrar ediyordu içinden Elena, Leilanın etkisinden kaçmaya çalıştığı dönemlerde. “Neden beni başka sevgilere sürüklüyor? Başka birinin aşkına? Neden?”
ve ona arkadaşının verdiği yanıt biz okurlar için oldukça düşündürücü oluyordu:
“Pierre’in aşkı gerçek doğanı ortaya çıkardı. Sen fazlasıyla aşk dolusun, bir sürü insanı seveceksin.”


Elena korkuyordu. Korkuyordu çünkü artık güvenle Pierre’e değil, boylu boyunca uzanan, teslim olan, açan, yayılan, bilinmeyen birine bağlıydı.. Leila sevişmelerinde Elena’nın uzun süre gelmesine izin vermiyordu. Istırap çekene dek. Öylesine uzun sevişiyorlardı ki, insanı sızlatıyor, daha çok ister bırakıyordu.

Bazen Pierre’in kıskançlığının derinliği karşısında her şey kayboluyordu. Pierre’in kıskançlığından sonra sevişmeleri daha şiddetli olduğunda, aynı zamanda hava daha yoğun; duyguları karmakarışık oluyor; düşmanlık, şaşkınlık, acı devreye giriyordu.
Elena bu aşkın kök mü salmış olduğunu, yoksa çürümesini çabuklaştıran bir zehir mi almış olduğunu bilmiyordu.
Ve böylece aşk, uzun bir kıskançlıklar trenine dönüşmüştü.

Ve Elenanın hayatı başdöndürücü bir hızla ve her şeyi tadıp yaşadığı farklı bir evrene dönüşüyordu. Elena artık neden bazı İspanyol kocaların, karılarına sevişmenin tüm olanaklarını sunmayı reddettiklerini anlıyordu. İçlerinde doyurulmaz bir tutku uyandırma riskinden kaçınmak için. Pierre’in aşkıyla tatmin olmak yerine sakinleşen Elena, daha da kolay incinebilir hale gelmişti. Pierre’i daha çok arzuladıkça, başka aşklar için açlığı da artıyordu. Aşkın köklü olmasına, kararlılığına çok az ilgi duyuyor görünüyordu. Herkesten sadece tutku anını istiyordu. Leile’yı bile tekrar görmek istemiyordu. Elena yanmak istiyordu. Aşkla yanmak. Ama mistik bir aşkla yanmak değil, tahrip edici cinsel bir buluşmayla yanmak. Pierre, içinde kendisinin de daha önce tanımadığı, doyumsuz bir kadın uyandırmıştı.


“En çok hatırladığım şeyler yaşamımın en büyük acıları. Mutlu anlarımı unuttum.” diyordu Pierre.
Pierre’de ilk sevdiği şeyin gözlerindeki tehlikeli ışık, suç ve vicdan diye bir sorunu olmayan bir erkeğin, istediğini alan, risklerden ve sonuçlarından bilinçsiz zevk alan gözleri olduğunu hatırladı. Göz kamaştıran bir sabah, o dağ yolunda tanıştığı bu dizginlenemez, inatçı vahşiye ne olmuştu?
Artık evcilleşmişti.

10 Kasım 2010



SNEAKER PIMPS - LOW PLACE LIKE HOME


Venüs Üçgeni adlı kitabın ikinci bölümünde tek bir hikaye anlatılıyor ve diğer bölümlere nazaran oldukça kısa..
Fakat öyle beklenmedik bir sonu var ki hikayenin çok eğleniyor ve kahkahalarla gülüyorsunuz..
Erkekler için tam bir “ava giderken avlanma” hikayesi bu..

George’un bir barda yüzünü tülle kapatmış, siyah bir elbise giymiş, muhteşem güzel ve nörotik bir kadınla karşılaşması, bu kadının bilinmezliğe olan tutkusu ve onunla yaşadığı bir tek geceyi anlatıyor hikaye ve dediğim gibi beklenmedik bir sonla bitiyor...

Fakat bu hikayeyi anlatırken Nin alttan alta pek çok gözlem ve tespiti de ustaca yediriyor hikaye örgüsüne..
Özellikle erkeklerin, kadınların dikkatini çekmeye çalışırken kendilerine çizdikleri vakur, ilginç portrelerin altındaki komik gerçekliklerini.. Bir kadın onları beğendiğinde, sanki dünyanın en çekici erkeğiymiş de, bütün kadınlar onun için çıldırıyormuş havalarına bürünüp aslında ne kadar komik duruma düştüklerini..

Yine birkaç alıntıyı birleştireyim:
“George’da da çoğu erkekteki zayıflıktan olduğu ortaya çıkmıştı artık; coştuğunda maceralarını anlatmaya, merak uyandırıcı bir dil kullanmaya bayılıyordu. Sokağa çıkar çıkmaz maceranın kendisini bulduğunu, ilginç bir akşam ya da ilginç bir kadını asla kaçırmayacağını ima ediyordu.
Adam George’a doğru eğilir ve:
- Çok zengin ve gerçekten çok güzel, kusursuz bir kadın var. İstediği herkes tarafından sadakatle sevilebilir, istediği herkesle evlenebilir. Ama doğasının sapkın bir yanı var: Sadece bilinmeyenden hoşlanıyor.
- Ama herkes bilinmeyenden hoşlanır.
- Hayır. Onunki gibi değil ama. Yalnızca daha önce görmediği ve bir daha görmeyeceği bir erkek ilgisini çekiyor. Böyle bir erkek için her şeyi yapabilir.”



George’a bu kadının kendisini beğendiğini ve onunla bir gece geçirmek istediğini söyler adam devamında. Ve üstelik bunun karşılığında adam para da alacaktır. George’un bu teklifin üstüne nasıl atladığını ve aylar sonra gerçeği öğrendiğinde ne hale geldiğini okumanın tadını kitabı okuduğunuzda yaşayacaksınız :)